Untitled Document

't Smiske? Wadisda?

Van een oude, leegstaande smidse in het centrum van onze gemeente een ontmoetingsruimte maken voor verenigingen en individuen, een ruimte voor "kleinschalige, culturele evenementen", onder de vorm van een folkcafeetje: dat is het opzet achter vzw 't Smiske.

" 't Smiske - zoals we het gebouw en het project noemen - is vooral een groep van mensen met het hart op de juiste plaats: met een open geest voor iedereen die het moeilijk heeft om overeind te blijven in de stresserende consumptiemaatschappij van vandaag."
Daarmee bedoelen we niet alleen mindervaliden of eenzame mensen - van welke leeftijd dan ook - maar ook gewoon jongeren en iets-minder-jongeren die genoeg hebben van de onpersoonlijkheid die het dagelijkse en het nachtelijke leven kenmerken; aan mensen die nood hebben aan een plek om altijd naartoe te kunnen voor een goed gesprek; aan een plek waar iedereen vooral zichzelf kan blijven; aan een plek waar je niet verdrinkt in de massa maar ten volle en in alle rust kan genieten van alle mogelijke kleinschalige kunst- en cultuuruitingen als tentoonstellingen, muziekoptredens (met de nadruk op volks- en wereldmuziek), niet-commerciële films, poëzie of cabaret.

Om onze principes van respect voor de traditionele cultuur en voor het milieu niet alleen met woorden te belijden, willen we in onze ontmoetingsruimte annex folkcafé ook alleen producten aanbieden van kleine, ambachtelijke brouwerijen en van de Wereldwinkel. Afvalvoorkoming is een ander uitgangspunt: alle overbodige verpakkingen worden geweerd, want melk kan gerust uit grote flessen worden geschonken, elk suikerklontje hoeft niet afzonderlijk verpakt te zijn...
Al deze principes zijn in een charter gegoten, de doelstellingen zijn in de statuten van onze vzw opgenomen.

Watdawewille

't Smiske is een project dat gedragen wordt door een groep mensen die bewust kiezen voor kleinschaligheid: die via hun activiteitenaanbod vooral de weg van groepsvorming willen bewandelen, die een tegengewicht willen vormen voor een maatschappij die gericht is op consumptie en individualisme. Kortom: 't Smiske moet een kleinschalig kunstencentrum worden met een hoog ontmoetingsgehalte. Ons project draagt dus een veelheid aan idealen in zich. We zetten ze even overzichtelijk op een rijtje.

Kleinschaligheid en ontmoeting:

Onze maatschappij is doordrongen van commercie. Op zich is daar niets mis mee, want onze economie moet draaien, uiteraard. Maar het wordt wel een probleem wanneer die commercie gaat leiden tot een consumptiedrang die niets meer te maken heeft met "voldoen aan natuurlijke behoeften", wanneer die commercie de kleine ambachtelijke economie verdringt ten koste van grote ongrijpbare mastodonten, wanneer die commercie gaat leiden tot een oneerlijke verdeling van middelen.

In dat economisch perspectief willen wij de "commercie" in 't Smiske kleinschalig houden: dat kan door drank te serveren van kleine, plaatselijke, ambachtelijke brouwerijen, door producten van de Wereldwinkel aan te bieden. Maar ook door bij de verbouwing en het opknappen van de oude smidse alleen een beroep te doen op kleine zelfstandigen, door onze bouwmaterialen niet bij grote doe-het-zelfketens te gaan kopen of - daar waar mogelijk - beroep te doen op recyclagematerialen.

We willen het principe van de kleinschaligheid ook vanuit een sociaal perspectief huldigen. Via verschillende verenigingen waarin de initiatiefnemers vandaag al actief zijn, merken we dat nogal wat mensen echt nood hebben aan ontmoetingen, aan gesprekken, aan samen een pint drinken. Maar ze komen daar niet toe omdat ze niet zo contactvaardig zijn, omdat ze zich om de een of andere reden niet goed voelen in overvolle cafés of dansgelegenheden. Voor alleenstaanden, of dat nu vijftigers of twintigers zijn, maar ook voor gehandicapten zijn de bestaande uitgaansmogelijkheden eerder beperkt. Ook daarvoor wil 't Smiske via het principe van de kleinschaligheid een oplossing bieden, door drempels te verlagen - in het geval van gehandicapten dus ook letterlijk. Ook voor mensen van andere culturen - die onze eigen Vlaamse cultuur respecteren - wil 't Smiske openstaan. Eenvoudige activiteiten als een vertelavond of kooksessies kunnen sociale grenzen makkelijk slopen.

De al dikwijls aangehaalde kleinschaligheid bevat in ons project tenslotte ook een cultureel perspectief: in fuifzalen, clubs en culturele centra komen bepaalde cultuurvormen en cultuurbeoefenaars niet of nauwelijks aan bod omdat ze het grote publiek (nog) niet kunnen bekoren. Ook daarvoor biedt 't Smiske een podium: beginnende muziekgroepjes - zolang ze maar akoestisch spelen en in de eerste plaats met authentieke, klassieke, traditionele, Nederlandstalige, volkse en/of wereldmuziek bezig zijn - maar ook cineasten-in-spe, dichters, cabaretiers of beeldende kunstenaars kunnen bij ons wortel schieten. Die nadruk op traditionele, authentieke en/of Nederlandstalige muziek willen we leggen omdat a) voor Engelstalige en technologische muziekuitingen al genoeg uitlaatkleppen bestaan, b) omdat we het promoten van kwaliteitsvolle Nederlandstalige liedjes(schrijvers) uit het kleinkunstgenre en van volksmuziek willen losgemaakt zien van het er soms nog ten onrechte mee verbonden enge Vlaamse nationalisme en c) omdat ervaringen in de wereld van de folk en de wereldmuziek ons leren dat de daarin actieve muzikanten, dansers en liefhebbers bij uitstek aandacht hebben voor de waarden die wij met 't Smiske willen verdedigen (ontmoeting, kleinschaligheid, respect voor milieu...). Wat niet wegneemt dat we ook graag authentieke anderstalige groepen programmeren.

Vorming:

In het kader van al het voorgaande wordt het groepsvormende karakter van onze activiteiten heel belangrijk. Niet alleen de spontane ontmoeting aan de toog of rond de tafels van 't Smiske kan dat doel dienen, maar ook de activiteiten die we er zelf opzetten of die we er door verenigingen en individuen laten organiseren: een jonge jongleerliefhebber wil in 't Smiske een jongleerclubje oprichten voor iedereen die de kneepjes van het circusvak wil leren - ook voor kinderen en gehandicapten; iemand anders is al begonnen met een sociaal-politieke praat- en actiegroep, die rond thema's als verkeersveiligheid, milieu, racisme, geld of reclame gespreksavonden en ludieke acties wil opzetten; een jonge culturele vereniging wil er avonden rond poëzie, kleinkunst en toneel brengen ; een filmliefhebber wil er zijn oude filmbanden laten projecteren en zo eventueel een nieuwe film(ers)club tot leven wekken; een plaatselijke volksdansgroep wil er zijn vaste afspraakplaats van maken, na de wekelijkse dansbijeenkomsten; Contacten met het Assese cultureel centrum bieden ook perspectief op het organiseren van een kleinschalig programma van dat cc in 't Smiske en milieuverenigingen als Velt en Galm worden aangespoord van 't Smiske hun uitvalsbasis te maken;...

Respect voor milieu:

Zoals in het voorgaande al werd aangehaald, koppelen we aan het principe van kleinschaligheid en de (be)zorg(dheid) voor de mens ook automatisch de zorg voor het milieu. Voor praatavonden over lokale milieuprojecten maar ook over grensoverstijgende milieuproblemen zal 't Smiske graag de deuren (of beter: de poort) openen. Maar 't Smiske moet ook de uitvalsbasis worden voor concrete milieu-acties (het onderhouden van enkele milieugebieden in de buurt, het opruimen van verloederde groene plekjes, natuurwandelingen...). En alle drank en versnaperingen die in 't Smiske worden verkocht, worden geselecteerd op het afvalgehalte van de verpakking. Afvalvoorkoming is ons credo.

Respect voor cultureel patrimonium:

De oude smidse waar we onze droom realiseren, is eigendom van de familie Keymolen-Heylens, ouders van Reinout Keymolen, initiatiefnemer van dit project. Met het smidsevuur, het beeld van de patroonheilige van de smeden Sint-Elooi en het aambeeld zijn er nog voldoende referenties aan de vroegere bestemming aanwezig. Bij de herinrichting wilden we zoveel mogelijk het oorspronkelijke karakter van het gebouwtje bewaren (de houten zoldering, de ruwe stenen muren...). Daarmee willen we ook eerbied en respect opbrengen voor een deeltje van ons eigen cultureel patrimonium. Getuige daarvan de Assese editie van de Open Monumentendag die er in september 2000 plaatgevonden heeft, in samenwerking met de plaatselijke heemkundekring Ascania die nog een heleboel smidse-materiaal, -foto's en dito documenten in zijn bezit heeft.

Wie wil horen een historie...

Volksmuziek is weer 'in'. Er heerst een heuse folkrevival in Vlaanderen: verwijzen we daarvoor maar naar het grote aantal Vlaamse folkcd's dat dezer dagen uitkomt en, met Laïs en Kadril op kop, hoge verkoopstoppen scheert. Ook in Asse valt er geregeld wat te beleven voor de volksmuziekliefhebber.

Sinds lang al is Folkcorner Den Appel in onze gemeente gevestigd: een vzw die folk en wereldmuziek promoot, onder meer door een podium te zoeken voor groepjes, en die de grootste collectie volksmuziek-cd's van de hele Benelux in huis heeft. Den Appel bevindt zich sinds 1999 trouwens in het pand vóór de smidse.

Maar de kiemen van ons project 't Smiske zijn eigenlijk pas echt beginnen wortel schieten, zonder het te weten, in '94, toen de culturele jongerenvereniging Kriebel werd opgericht. Die groep jongeren wil culturele uitingen van eigen bodem promoten: poëzie, vertelavonden, toneel, kleinkunst en volksbals staan op het activiteitenprogramma van Kriebel. Uit die vereniging is in '95 een volksdansgroep ontstaan, Mallepietje genaamd. Daar spreken vooral jongeren wekelijks af om, zonder kostuums maar wel met veel enthousiasme, samen volksdansen van over de hele wereld te leren, zonder de bedoeling daarmee te gaan optreden maar alleen om zich te amuseren, om mekaar te ontmoeten, en om nadien samen wat volksmuziek te spelen.

Die groep van mensen begon in het plaatselijke jeugdhuis ondertussen ook met volksmuzikantenavonden - een idee gestolen in het Pajotse Gooik, de bakermat van de Vlaamse volksmuziek, waar verschillende leden van Kriebel en Mallepietje regelmatig concerten en cursussen bijwonen. En het cultureel centrum "Den Horinck" van de Assese deelgemeente Zellik sprak de mensen van Kriebel en Mallepietje in 1997 ook aan voor advies over de programmatie van folk in het cultureel centrum. Een formule die nu al verschillende seizoenen na mekaar wordt toegepast in het cultureel centrum.

De mensen van Kriebel en Mallepietje zijn sinds begin 1999 toegetreden tot Folkcorner Den Appel om mee te werken aan de promotie van folkmuziek in heel Vlaanderen. Vanaf oktober 2000 maakt "Folkcorner Den Appel" trouwens integraal deel uit van vzw 't Smiske.

Het belang dat die mensen van Kriebel, Mallepietje en Den Appel nu hechten aan warme menselijke contacten, aan respect voor milieu, aan traditionele cultuuruitingen - allemaal eigen aan het volksmuziekwereldje - spreekt verschillende andere mensen aan. In een soort van fin-de-siècle-gevoel - of moeten we ondertussen van début-de-siècle spreken - merken we dat steeds meer mensen vandaag op zoek gaan naar authenticiteit en traditie, weg van de stresserende en afstandelijke consumptiemaatschappij. Zo is de idee van 't Smiske ontstaan.

En de smidse zelf? Die is er al gevestigd sinds 1787. Jules Heylens was de laatste smid die er op het aambeeld sloeg. De volgende generatie legde de klemtoon op karren en later op tractoren. Het is in die tijd dat de huidige gemeentelijke feestzaal 't Smis werd gebouwd, als hangar. Toen het tractorenbedrijf naar Ternat verhuisde, kwam 't Smiske leeg te staan. Daar kwam vanaf oktober 2000 verandering in.
Vele plannen, ideeën... Maar wie ons eens aan 't werk wil zien, kan best eens afkomen. Neem hiervoor eens een kijkje in onze agenda.

Werk aan de (winkel) smidse

Op 25 december 1999 werd gestopt met alleen maar ideeën spuien, gesprekken voeren en dromen over 't Smiske. Op Kerstmis werden de eerste handen uit de mouwen gestoken: eerst nog aarzelend, gaandeweg met meer en meer enthousiasme en vrijwilligers.

Om de restauratie van de oude smidse mogelijk te maken, is er heel wat geld nodig. En dat moet allemaal, frank per frank, ingezameld worden door onze vrijwilligersgroep.

Hoe we dat doen? Met de volgende systemen:

Certificaten: iedereen -groepen, verenigingen, bedrijven en particulieren- kan voor 5.000 frank een certificaat kopen; dat kan in de vorm van een gift of een renteloze lening; de renteloze leningen worden terugbetaald en wel vanaf 2002, aan een tempo van minstens één certificaat per jaar. Permanente opdracht: iedereen kan als permanente opdracht maandelijks 100 frank of een veelvoud daarvan overschrijven op rekeningnummer 979-9438559-76.